Veehandel en keuzestress?

Maak een duidelijke keuze, dat adviseerde voormalig landbouwminister Cees Veerman vorige week aan zijn toehoorders tijdens de najaarsvergadering van de European Pig Producers (EPP): “kies voor ketenproductie of vertrek naar het buitenland voor grootschalige bulkproductie.” Wat betekent dit advies voor de veehandelaar?

Volgens Veerman hebben Nederlandse varkenshouders twee mogelijkheden. ”Blijf in Nederland en kies voor ketenproductie, of vertrek naar het buitenland voor vrije, grootschalige bulkproductie.” Volgens Veerman is er voor grootschalige bulkproductie in Nederland geen ruimte. ”Nederland is een park, het is een klein en dichtbevolkt land. Grote veefabrieken worden niet geaccepteerd.” Om als Nederlandse varkenssector perspectief te hebben in Nederland is het volgens Veerman erg belangrijk dat boeren werken aan zelfvertrouwen en zelfbewustzijn. ”Laat je niet in de hoek drukken. Vertel over de hoogwaardige producten die de varkenshouders maken.” Ook adviseert Veerman om als Nederlandse varkenshouders samen op te trekken en te zorgen voor één belangenbehartiger. ”Zorg verder dat ’rotte appels’ het belang van het collectief niet schaden. Verbrokkeling in de sector is dodelijk.”

De boer moet kiezen, aldus Veerman. Hoewel het vorige week uiteraard alleen over varkens ging, geldt dit vanwege de kostprijs gedreven schaalvergroting volgens mij in ieder geval ook voor melkveehouders en kalvermesters. Ook zij moeten kiezen. Ik ben het daarmee eens, de groeimogelijkheden van de Nederlandse intensieve veehouderij zijn te beperkt om de concurrentie met lage-kosten-landen op termijn vol te houden. Voor de schapenhouderij geldt die keuzestress niet; daarvoor is in park Nederland nog voldoende ruimte.

Moet de veehandelaar ook kiezen? Hij hoeft in ieder geval niet te verhuizen om zijn vak uit te oefenen. Hij kan vanaf zijn thuisbasis een groot gebied bestrijken en handelsstromen in gang zetten. De ruimte ligt in het buitenland. Hoewel veehandelaren, zoals alle handelaren, van nature er voor kiezen om zoveel mogelijkheden open te laten (en dus niet te kiezen) leert de praktijk dat ook de veehandel wel degelijk keuzes maakt. Met zijn vee naar de markt gaan of niet, aan Vion leveren of niet, in de kilo handelen of niet, exporteren en importeren of niet, samenwerken met Farm Focus of niet, samenwerken met andere veehandelaren of niet, eigen veetransport of niet, eigen voercontracten of niet, integratie of niet. Bij iedere keuze hoort een invulling van je eigen rol en meerwaarde als veehandelaar.

Voor veel zaken geldt dat de hierboven genoemde keuzes niet geheel vrijwillig tot stand zijn gekomen. Een dierziekte, gewijzigde regelgeving, het wegvallen van afnemers en meerdere andere redenen kunnen bepaalde wegen afsluiten en dwingen om nieuwe wegen in te slaan.
Daarnaast zijn er voldoende veehandelaren die alle ontwikkelingen in ogenschouw nemen, hun keuzemogelijkheden op een rij zetten en op grond van voorkeur en toekomstperspectief eigen keuzes maken. Net zoals andere ondernemers.

Het advies van Veerman om te werken aan zelfvertrouwen en zelfbewustzijn geldt wat mij betreft ook voor de veehandelaar. Hij mag trots zijn op het vak dat uitoefent, immers zonder veehandel staat alles stil!